Jostein Vormeland, Otto Tank, pioneren fra Rød Herregård © Genesis Forlag, Oslo 1999, ISBN 82-476-0127-3, gebonden, geïllustreerd, 122 blz. Taal: Noors NOK 270,—

Otto Tank, befrieren av Suriname

Otto Tank var haldenseren av høy byrd som ble tro mot sin stand, men som med en verdenborgers blikk og drømmer aldri ga opp håpet om å skape en bedre verden. Han er kjent for sin innsats som misjonær i den daværende nederlandske kolonien Suriname i Vestindia, hvor han bidro til å oppheve slaveriet. I 1968 ble det avduket en statue av ham i hovedstaden Paramaribo med navnet ‘befrieren’. En større skole er også oppkalt etter nordmannen.

Senere grunnla Otto Tank en kristen-kommunistisk stat i USA, etter herrnhutisk mønster, hvor de norske emigrantene kunne få nye bosteder. Han hadde store planer om å ha jorden som felleseie, hvor alle arbeidet sammen for det felles beste. Men nybyggerne fryktet at Tank ville skape et klassesamfunn slik det var i gamle Norge. De hadde utvandret for å få egne gårder og full selvstendighet, og gikk dermed inn mot planene. Tanks ideer og tanker for et mer rettferdig samfunn tok aldri slutt, til tross for at noen av planene kostet ham både ære og berømmelse…

Jostein Vormeland, haldenser han óg, arbeidet som høgskolelektor, cand.philol. Han har skrevet flere bøker om Haldens og Østfolds historie.

www.genesis.no

Sammen med Berit Verburg - Melbye Kjærstad har jeg oversatt noen kildedokumenter i denne boken fra nederlandsk til norsk. Boken er imidlertid ikke oversatt til nederlandsk ennå.

Otto Tank, de bevrijder van Suriname

Otto Tank kwam uit een voornaam geslacht in het Noorse Halden maar werd een wereldburger die onvermoeibaar streed om de wereld te verbeteren. Hij staat bekend om zijn inspanningen als zendeling in Suriname, waar hij een rol speelde in de afschaffing van de slavernij. Dat was een onbevreesd gevecht, dat veel onrust en onenigheid opriep. De eigenaars van de plantages zagen Tanks streven als een poging om hun werk te ondermijnen. Tegenwoordig staat hij in Suriname echter bekend als „de bevrijder”, nadat er in 1968 een standbeeld van hem met die titel werd onthuld. Ook is er in Paramaribo een school naar hem vernoemd.

Na zijn tijd in Suriname stichtte Otto Tank een christelijk-communistische staat in de Verenigde Staten, naar het model van de herrnhutters. Hier vonden veel Noorse immigranten een woonplaats. Tank had grootse plannen voor gemeenschappelijk bezit van de grond, waarop iedereen voor het welzijn van allen zou werken. De kolonisten vreesden echter dat hij een klassenmaatschappij wilde creëren zoals in het oude Noorwegen, terwijl ze juist naar Amerika waren geëmigreerd om hun eigen boerderij te bezitten en zelfstandig te zijn; zij verzetten zich dus tegen Tanks plannen. Maar Tank kwam steeds met nieuwe ideeën voor een rechtvaardiger samenleving, en die kostten hem uiteindelijk zijn eer en goede naam…

Jostein Vormeland, die ook uit Halden komt, heeft Noorse taalkunde gestudeerd en was totaan zijn pensionering lector aan een Noorse hogeschool. Hij heeft inmiddels diverse boeken gepubliceerd over regionale geschiedenis.

Dit boek is nog niet vertaald!

Voor dit boek heb ik samen met Berit Verburg - Melbye Kjærstad een aantal brondocumenten uit het Nederlands in het Noors vertaald. Hoewel het mij voor de geschiedenis van Suriname een bijzonder interessant boek lijkt, is het nog niet in het Nederlands verschenen. Als er een uitgever is die hier belangstelling voor heeft, hoor ik dat graag!

Terug naar de bovenkant van deze pagina